ეს საინტერესოა
კლდეში გამოკვეთილი დარბაზი, ჭერის ღიობი და ქუჩა ადამიანების შრომაზე გვიყვება. უფლისციხის არქიტექტურა სხვადასხვა ეპოქის კვალს ერთ სივრცეში ინახავს.


ერთდღიანი სასკოლო ექსკურსია შიდა ქართლში ორ განსხვავებულ სასწავლო გარემოს აერთიანებს: უფლისციხის კლდეში ნაკვეთ ქალაქსა და იაკობ გოგებაშვილის სახლ-მუზეუმს ვარიანში. პირველ გაჩერებაზე ვაკვირდებით, როგორ იყენებდა ადამიანი გარემოს საცხოვრებლად; მეორეზე ვსაუბრობთ კითხვაზე, ქართულ ენასა და ცოდნის გადაცემაზე.
კომბინირებული პროგრამა გამოგადგებათ, თუ კლასისთვის ისტორიისა და ქართული ენის თემების ერთ დღეში დაკავშირება გსურთ. ორი ადგილის მონახულებას საერთო დავალება აერთიანებს: მოსწავლეებმა განასხვაონ, რას გვიყვება ნივთი ან სივრცე და რა დამატებითი განმარტება გვჭირდება მის გასაგებად.
უფლისციხეში ყურადღებას ვაქცევთ კლდეში გამოკვეთილ სივრცეებს, გასასვლელებსა და ქალაქის განლაგებას. ვარჩევთ, რას ვხედავთ უშუალოდ და სივრცის დანიშნულების შესახებ რას გვიხსნის ადგილზე მიღებული ინფორმაცია. პროგრამა დაშვებულ ვიზიტორთა მონაკვეთზე იგეგმება; ყველა გამოქვაბულისა თუ გვირაბის გავლა არ იგულისხმება.
იაკობ გოგებაშვილის სახლ-მუზეუმში ვეცნობით მწერლისა და პედაგოგის ცხოვრებასთან დაკავშირებულ მასალებს. ვსაუბრობთ, როგორ უკავშირდება „დედა ენა“ ქართული ენის სწავლებას და რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვისთვის გასაგები სასწავლო წიგნი. კონკრეტული ექსპონატის ნახვა დამოკიდებულია მოქმედ ექსპოზიციაზე.
ეს გაჩერებების წინასწარი თანმიმდევრობაა. უფლისციხისა და მუზეუმის მონახულების რიგი შეიძლება შეიცვალოს მიღების დროის, ამინდისა და ჯგუფის საჭიროებების მიხედვით. საბოლოო პროგრამა შეთავაზების შეთანხმებისას განისაზღვრება; დამატებითი ღირსშესანიშნაობები ავტომატურად არ ემატება.
ეს აქტივობები პროგრამის დაგეგმვის საფუძველია. მათ წარმართვას, დროსა და ენას წინასწარ ვათანხმებთ; ისინი მუზეუმის დამოუკიდებელ სახელოსნოს ან დამატებით ფასიან მომსახურებას არ გულისხმობს.
მარშრუტი რეკომენდებულია III–IV და V–VI კლასებისთვის. უმცროსებთან აქცენტი მარტივ აღწერასა და კითხვების დასმაზე კეთდება, უფროსებთან — დაკვირვებისა და დასკვნის ერთმანეთისგან გარჩევაზე. უფლისციხეში უსწორმასწორო კლდეზე და საფეხურებზე გადაადგილებაა გასათვალისწინებელი; მხოლოდ კლასის ნომერი კონკრეტული ბავშვისთვის მარშრუტის შესაბამისობას არ განსაზღვრავს.
თუ ჯგუფს უფრო მოკლე, ერთ თემაზე კონცენტრირებული დღე სჭირდება, შეადარეთ ცალკე ვარიანის და უფლისციხის ექსკურსიებიც. ორი გაჩერების არჩევისას თითოეულისთვის დრო და შესვენებები სრულად უნდა დარჩეს.
ტური ერთდღიანია. თბილისიდან გამგზავრებასა და დაბრუნებას შორის საორიენტაციო სამუშაო ჩარჩოდ 8–10 საათს ვგეგმავთ. ეს დაგეგმვის შეფასებაა და არა დადასტურებული საათობრივი განრიგი: მასში შედის მგზავრობა, ორი მონახულება, შესვენებები და ჯგუფის გადაადგილებისთვის დროის მარაგი. ზუსტი გასვლისა და დაბრუნების საათები წინასწარ თანხმდება.
მიღების საათების მიხედვით ორი სასწავლო ბლოკი შეიძლება ადგილებს ცვლიდეს. თუ ჯგუფის ტემპი, ობიექტების რეჟიმი ან დღის პირობები ორივე ვიზიტისთვის საკმარის დროს არ ტოვებს, შეკუმშული პროგრამის ნაცვლად წინასწარ ვათანხმებთ სხვა თარიღს ან ერთგაჩერებიან ვარიანტს.
წინასწარ გაგვიზიარეთ სასწავლო მიზანი, სასურველი მომსახურებები და გადაადგილების მხარდაჭერის საჭიროება. ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პირადი ინფორმაცია კოორდინატორთან პირად კომუნიკაციაში განიხილეთ და საჯარო კომენტარში არ მიუთითოთ.
შეთავაზება მზადდება კონკრეტული ჯგუფისთვის. პროგრამის საფუძველია ორი ადგილის მონახულების დაგეგმვა, მათი ერთმანეთთან დაკავშირებული სასწავლო დავალებები და ორგანიზაციული კოორდინაცია. ტრანსპორტის ტიპი, ადგილზე აქტივობების წამყვანი, მომსახურების ენა და მოცულობა წერილობით შეთავაზებაში განისაზღვრება.
ფასში ჩართვა ცალ-ცალკე უნდა დაზუსტდეს: ტრანსპორტირება, ორივე ობიექტის ბილეთები, მუზეუმის ან ადგილობრივი გიდის მომსახურება, WonderWay-ის ექსკურსიამძღოლი ან ანიმატორი, კვება, ფოტოგრაფი და დაზღვევა. არც ერთი მათგანი ავტომატურად ჩართულად არ ჩაითვლება მხოლოდ ამ გვერდის წაკითხვით.
მხოლოდ საბოლოო წერილობით შეთავაზებაში ჩამოთვლილი მომსახურება ჩაითვლება შეთანხმებულ ღირებულებაში ჩართულად. ფიქსირებული ფასი, ფასდაკლება ან გარანტირებული თარიღი აქ გამოცხადებული არ არის. გადახდის, ცვლილებისა და გაუქმების პირობებს დადასტურებამდე გაეცნობით.
უფლისციხის მონახულება ღია სივრცეში მიმდინარეობს. სიცხე, წვიმა, ძლიერი ქარი, ყინული და დღის სინათლის ხანგრძლივობა გავლენას ახდენს მარშრუტის შერჩევასა და ტემპზე. არასახარბიელო პირობებში განრიგი შეიძლება შეიცვალოს ან ვიზიტი გადაიდოს. მუზეუმში შესვლა მთელი ღია პროგრამის ავტომატურ ჩანაცვლებას არ ნიშნავს.
იქონიეთ მოჭიდების მქონე მოსახერხებელი დახურული ფეხსაცმელი, ამინდის შესაბამისი სამოსი, წყალი, ფანქარი და პატარა რვეული ან სამუშაო ფურცელი. მზიან ამინდში გაითვალისწინეთ მზისგან დაცვაც. საკვების, შესვენების ადგილისა და საპირფარეშოთი სარგებლობის გეგმა წინასწარ ზუსტდება.
უფლისციხეში კლდოვანი, უსწორმასწორო ზედაპირები და საფეხურებია. ყველასთვის უსაფეხურო ან ერთნაირი დატვირთვის მარშრუტს არ ვპირდებით. გადაადგილების მხარდაჭერის საჭიროებისას შესაბამისი მონაკვეთი და ორივე ობიექტზე მისვლის შესაძლებლობა წინასწარ უნდა შეფასდეს; დაუდასტურებელი შესაბამისობის შემთხვევაში პროგრამა უცვლელად არ დადასტურდება.
გამოიყენეთ ამ ტურის „ექსკურსიის მოთხოვნა“. კოორდინატორთან ზუსტდება ორივე ობიექტის მიღება, თანმიმდევრობა, საათები, ბილეთები და შერჩეული მომსახურებები. მოთხოვნის გაგზავნა ჯავშნის დადასტურებას არ ნიშნავს.
მასალა შეგიძლიათ გადაიტანოთ რვეულში ან ამობეჭდოთ. დავალებები მასწავლებლისთვის შეთავაზებული სამუშაოა; მათი გამოყენება წინასწარ შეუთანხმეთ პროგრამის წამყვანს.
კლასში ჩამოწერეთ: როგორ ვიგებთ წარსულის შესახებ? გამოყავით ნივთი, შენობა, წერილობითი ტექსტი და ადამიანის განმარტება. წინასწარ წაიკითხეთ ასაკისთვის შესაფერისი მოკლე ტექსტი იაკობ გოგებაშვილის შესახებ.
შეავსეთ სამი წინადადება: „უფლისციხეში უშუალოდ დავინახე…“, „ვარიანში გავიგე…“, „შემდეგ მინდა გავარკვიო…“. III–IV კლასებმა შეიძლება მოკლე ჩანაწერი ან ნახატი გამოიყენონ; V–VI კლასებმა თითოეულ დასკვნას მიუწერონ, რომელ დაკვირვებას ან განმარტებას ეყრდნობა.
წერა და განხილვა მხოლოდ გაჩერებისას ჩაატარეთ. არ მოითხოვოთ კლდის კიდესთან მისვლა, ნივთის აღება, ექსპონატთან შეხება ან მონაწილეთა ფოტოგადაღება. ბავშვების პასუხები საჯაროდ მხოლოდ შესაბამისი თანხმობით გააზიარეთ.
მოგვწერეთ ექსკურსიის თარიღისა და თქვენი ჯგუფის პირობების შესათანხმებლად.