თიანეთი / ნადოკრა / საბადურის ტყე

ფუძნარის ღვთისმშობლის ეკლესია, ნადოკრასთან არჩილის მონასტერი და საბადურის ტყე ერთდღიან სასწავლო წრეში აერთიანებს ისტორიულ არქიტექტურასა და ტყის ეკოსისტემაზე დაკვირვებას. მარშრუტი იწყება და სრულდება თბილისში.

რას აღმოვაჩენთ

ფუძნარში დავაკვირდებით გუმბათოვანი ეკლესიის ფორმებსა და ქვის წყობას. არჩილის მონასტერში სხვადასხვა პერიოდის ნაგებობებს გარეთა სივრციდან შევადარებთ. საბადურში, საპიკნიკე მონაკვეთის ახლოს, მოკლე გასეირნება ტყის იარუსების, სინათლისა და სეზონური ცვლილების განხილვას დაეთმობა.

რას ვისწავლით

• არქიტექტურის აღწერისას გავმიჯნავთ ნანახ ფაქტსა და ისტორიულ განმარტებას.
• შევადარებთ ისტორიული გარემოსა და ბუნებრივი სივრცის დაცვის წესებს.
• დავაკვირდებით ტყის იარუსებსა და ადამიანის ზემოქმედების ნიშნებს მცენარეების დაზიანების გარეშე.

დღის მონახაზი

თბილისი → ფუძნარი → ნადოკრა / არჩილის მონასტერი → საბადურის ტყე → თბილისი. ისტორიულ გაჩერებებზე ვგეგმავთ მოკლე დათვალიერებასა და განხილვას; ტყეში — ახლო, წინასწარ შერჩეულ სასეირნო მონაკვეთს. მგზავრობის, კვებისა და დასვენების დრო ცალკე გათვალისწინდება ჯგუფის გამგზავრების ადგილისა და ტემპის მიხედვით. ეს არ არის სრული საფეხმავლო ლაშქრობა.

ზარიძეებში ზურაბ იარაჯულის მემორიალთან დამატებითი გაჩერება ძირითად პროგრამაში არ შედის. მისი ჩართვა ცალკე განიხილება მხოლოდ ვიზიტის წერტილისა და ჯგუფის მისასვლელის დადასტურების შემდეგ.

ვისთვისაა პროგრამა

VII–XII კლასების რეკომენდაცია სასწავლო შინაარსს ეფუძნება. ისტორია, გეოგრაფია, ბიოლოგია და სამოქალაქო განათლება აქ ერთმანეთს უკავშირდება: უმცროსი ჯგუფები აღწერასა და შედარებაზე მუშაობენ, უფროსები — წყაროს შეფასებასა და დაცვის შესახებ არგუმენტირებულ მსჯელობაზე. მონაწილეთა საჭიროებები და სიარულის შესაძლებლობა წინასწარ განიხილება.

სიარული და მომზადება

ტაძრებთან შესაძლოა შეგვხვდეს უსწორმასწორო ზედაპირი და საფეხურები; სრულად უსაფეხურო გადაადგილება გარანტირებული არ არის. ფუძნარსა და ნადოკრასთან ტრანსპორტის ბოლო მისასვლელი და ჩამოსვლის ადგილი ჯგუფისა და მანქანის ზომას მოერგება. ინტერიერში დაშვება ადგილობრივ წესებს ექვემდებარება; კოშკში ასვლა პროგრამაში არ შედის.

საბადურის მონაკვეთი იწყობა საპიკნიკე სივრცისა და ახლო დაშვებული ბილიკის გარშემო. საავტომობილო გზაზე გასეირნება არ იგეგმება. ზუსტი ფეხით მანძილი არჩეული მონაკვეთისა და ჯგუფის შესაძლებლობის მიხედვით შეთანხმდება. კვების, შესვენებისა და მოქმედი საპირფარეშოს გეგმა გამგზავრებამდე განისაზღვრება.

სასურველი სეზონებია გაზაფხული და შემოდგომა, ამინდის შეფასებით. წვიმა, ტალახი, ქარი და ყინული ცვლის დღის გეგმას. თან იქონიე დახურული მოჭიდების მქონე ფეხსაცმელი, წყალი, საწვიმარი და ფენებად ჩასაცმელი. მონასტერში დაიცავი სიმშვიდე, ჩაცმისა და ფოტოგადაღების ადგილობრივი წესები; ტყეში არ მოკრიფო მცენარეები და ნარჩენები უკან წაიღე.

ხშირი კითხვები

მემორიალი ძირითად მარშრუტშია? არა, იგი მხოლოდ ცალკე შეთანხმებითა და მისასვლელის დადასტურებით შეიძლება დაემატოს.

ეს ლაშქრობაა? პროგრამა მოკლე დაკვირვებით გასეირნებას მოიცავს; კონკრეტული მონაკვეთი ჯგუფის შესაძლებლობას ერგება.

მონასტრების შიგნით შევალთ? ინტერიერში დაშვება ადგილზე მოქმედ წესებზეა დამოკიდებული; არქიტექტურის განხილვა გარედანაც იგეგმება.

ზამთარში თოვლი გარანტირებულია? არა. მთავარ ფოტოზე ზამთრის საბადურია, მაგრამ თოვლი და გზის მდგომარეობა კონკრეტული თარიღისთვის ცალკე ფასდება.

როგორ დგინდება ღირებულება? ტურის საბოლოო ღირებულება განისაზღვრება თარიღის, მონაწილეთა რაოდენობისა და შერჩეული მომსახურებების მიხედვით. მოგვწერე ჯგუფის დეტალები და მოგიმზადებთ შეთავაზებას.

ლოკაციების ფოტოები: ფუძნარი — Yasuhiro Kojima; ნადოკრა — Tamar Kurtanidze · CC BY-SA 4.0 (კადრირება).