სამთავისის საკათედრო ტაძრის აღმოსავლეთი ფასადი, გალავანი და ძველი ნაგებობების ნაშთები

შიდა ქართლი · ეკლესია

სამთავისი

აღმოაჩინე სამთავისი — შიდა ქართლის საკათედრო ტაძარი, დახვეწილი ქვის ჩუქურთმებით, ძველი მარნის კვალითა და მრავალსაუკუნოვანი ისტორიით.
მდებარეობა
შიდა ქართლი · კასპი
ობიექტი
ეკლესია
პერიოდი
1030 წელი

რას აღმოაჩენ აქ

აღმოსავლეთი ფასადის ჩუქურთმები

ხუთი დეკორატიული თაღი, ორი ნიში და დიდი ჯვარი ერთიან კომპოზიციას ქმნის. სარკმლის ქვემოთ რომბების წყობაა; ქვის დეტალებში ბროწეულისა და გრიფონის მოტივებსაც შენიშნავ.

მოხატულობის ფრაგმენტები

ტაძრის შიგნით XVII საუკუნის ფრესკების ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათი დათვალიერება გარე ქვის დეკორს მხატვრობის ისტორიით ავსებს.

ძველი ნაგებობების კვალი

ეზოში ადრეული ეკლესიის საძირკველი, ეპისკოპოსის საცხოვრებლის ნაშთები და მარნის კვალია. ქვევრები კომპლექსის ყოველდღიური ცხოვრების შესახებაც გვიყვება.

სამრეკლო და წმინდა გიორგის მცირე ტაძარი

შესასვლელთან XVIII საუკუნის სამრეკლო დგას, მთავარი ტაძრის სამხრეთით კი XVII საუკუნის წმინდა გიორგის მცირე ტაძარია.

ადგილის შესახებ

სამთავისის ამაღლების საკათედრო ტაძარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სამთავისში დგას. გალავანში შესვლისას მთავარი ყურადღება ჯვარგუმბათოვან ტაძარს მიაქვს, თუმცა ეზო სხვადასხვა ეპოქის ნაგებობებსა და სამეურნეო ცხოვრების კვალსაც აერთიანებს.

აქ დრო ქვის დეტალების თვალიერებას დაუთმე: ფასადის ჩუქურთმები, ძველი წარწერები და აღმოსავლეთის მწყობრი კომპოზიცია მონუმენტურ შენობას ახლოდანაც საინტერესოს ხდის.

ისტორია

დღევანდელი ტაძარი 1030 წელს აშენდა. მისი აგება სამთავისის ეპისკოპოსსა და ოსტატ ილარიონ სამთავნელს უკავშირდება, რომლის სახელი აღმოსავლეთი ფასადის წარწერაშიცაა მოხსენიებული. ეზოში შემორჩენილი ადრეული ეკლესიის საძირკველი გვიჩვენებს, რომ ამ ადგილის ისტორია XI საუკუნის შენობით არ იწყება.

ტაძარი შემდეგ საუკუნეებში არაერთხელ აღადგინეს. გუმბათისა და დასავლეთი კედლის ხელახალმა მშენებლობამ შენობაში მოგვიანო ფენებიც დატოვა; შიგნით XVII საუკუნის მოხატულობის ნაწილები შემორჩა.

სამთავისის აღმოსავლეთის დეკორატიულმა სისტემამ ქართული შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების განვითარებაზე გავლენა მოახდინა. ტაძარი საქართველოს UNESCO-ს სავარაუდო ნუსხაშია წარმოდგენილი — ეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში უკვე შეტანას არ ნიშნავს.

გალობა და სამონასტრო მეხსიერება

საკურთხევლის გვერდით ისიდორე სამთავნელის, ერთ-ერთი ასურელი მამის, საფლავია. ჩრდილოეთ შესასვლელთან ფილიმონ კარბელაშვილის საფლავს ნახავ; მისი და ძმების საქმიანობა ქართული საეკლესიო გალობის შენარჩუნებას უკავშირდება.

გალავანში დაცული სულიერი და სამეურნეო სივრცეები ერთმანეთისგან განსხვავებულ ისტორიებს გვიყვება. მთავარი ტაძრის გარდა მარნის, საცხოვრებლისა და მცირე ეკლესიის კვალიც დააკვირდი.

ვიზიტის დაგეგმვა

რუკაზე მოძებნე სამთავისის საკათედრო ტაძარი კასპის მუნიციპალიტეტში. ის მცხეთის სამთავროს მონასტერი არ არის — მსგავსი სახელების მიუხედავად, სხვადასხვა ადგილია.

ტაძარში შესვლისას გაითვალისწინე ღვთისმსახურება და ადგილზე მოქმედი წესები. ფოტოგადაღების შესაძლებლობა შიგნით ადგილზე გადაამოწმე და სხვა სტუმრებს ხელი არ შეუშალო.

არქეოლოგიურ ნაშთებსა და ქვის ჩუქურთმებს არ შეეხო; დარჩი სტუმრებისთვის განკუთვნილ გასასვლელებზე. სამრეკლოზე ასვლის შესაძლებლობა წინასწარ ან ადგილზე გადაამოწმე.

ვიზიტის დრო, შესვლის პირობები და ინდივიდუალური მისაწვდომობის საჭიროებები გამგზავრებამდე გადაამოწმე.

დაგეგმე ვიზიტი Wonder Way-სთან

მოგვწერე სასურველი თარიღი, მონაწილეთა რაოდენობა და ჯგუფის საჭიროებები — ერთად შევათანხმოთ შესაფერისი პროგრამა.

Scroll to Top