ბოლნისის მუზეუმი | სიონი | წუღრუღაშენი
მარშრუტის ლოკაციები


ექსკურსიის შესახებ
მუზეუმში ნივთს ვაკვირდებით, ტაძართან კი იმ გარემოს ვხედავთ, სადაც ქვა, წარწერა და არქიტექტურა ისტორიის ნაწილად იქცა. ბოლნისის ეს ერთდღიანი სასკოლო მარშრუტი სამ გაჩერებას აერთიანებს: ბოლნისის მუზეუმს, ბოლნისის სიონსა და წუღრუღაშენს.
დღის მთავარი შეკითხვაა: როგორ გვიყვება წარსულზე ნივთი, ასო და შენობა? პროგრამა III–VI კლასებს ქართული ენის, ისტორიისა და ხელოვნების თემების დაკავშირებაში ეხმარება. მუზეუმის განმარტებებს ადგილზე ნანახ დეტალებს ვადარებთ და ვარჩევთ, რა ვიცით წყაროდან და რა არის ჩვენი ვარაუდი.
სამი გაჩერება — ერთი სასწავლო ამბავი
ბოლნისის მუზეუმი — ნივთიდან ისტორიამდე
მუზეუმის ექსპოზიცია ქვემო ქართლის ისტორიას, არქეოლოგიურ აღმოჩენებს, მიწათმოქმედებას, მეტალურგიასა და დამწერლობას გვაცნობს. ასაკის მიხედვით შევარჩევთ რამდენიმე თემას: რას გვიამბობს ნივთის მასალა, რა ინფორმაციაა მის წარწერაზე და რას გვიხსნის ექსპოზიცია. კონკრეტული ექსპონატები და ჯგუფთან მუშაობის ფორმატი მოქმედი გამოფენისა და მიღების პირობების მიხედვით ზუსტდება.
ბოლნისის სიონი — ასო და ქვის ნაგებობა
ბოლნისის სიონი V საუკუნის სამნავიანი ბაზილიკაა. აქ ქართული დამწერლობისა და არქიტექტურის თემები ერთმანეთს ხვდება. ვაკვირდებით შენობის ფორმას, ქვის მორთულობასა და წარწერის გამოსახულებას. განვასხვავებთ ადგილზე ნანახს, ასლს და განმარტებით მიღებულ ცნობას; ყველა ისტორიული წარწერის ორიგინალი დღეს ტაძარში არ ინახება.
წუღრუღაშენი — შევადაროთ ორი ტაძარი
XIII საუკუნის წუღრუღაშენის გუმბათი, სარკმლების ჩუქურთმები და ქვის დამუშავება სიონთან შედარების საშუალებას იძლევა. ვეძებთ ორ ხილულ განსხვავებას და ერთ მსგავსებას. ინტერიერში შესვლა და ჯგუფის გაჩერების ადგილი წინასწარ თანხმდება; დაკვირვება ნებადართული სივრციდან მიმდინარეობს.
სამუშაო მარშრუტი
- 01თბილისიშეკრება შეთანხმებულ ადგილზე და გამგზავრება
- 02ბოლნისის მუზეუმიასაკისთვის შერჩეული თემები და შეკითხვები
- 03ბოლნისის სიონიდამწერლობა, ქვის დეტალები და ბაზილიკის ფორმა
- 04წუღრუღაშენიარქიტექტურის შედარება და დღის შეჯამება
- 05თბილისიდაბრუნება შეთანხმებულ ადგილზე
ეს წინასწარი თანმიმდევრობაა. საბოლოო რიგი და დრო მუზეუმის მიღების, გზის პირობებისა და ჯგუფის საჭიროებების მიხედვით განისაზღვრება. პროგრამა ბოლნისის მიდამოებზეა კონცენტრირებული; დმანისი და ტანძია ამ დღეში არ შედის. მათი მონახულებისთვის იხილეთ ცალკე ბოლნისი / დმანისი / ტანძიის მარშრუტი.
აქტივობები და ასაკთან მორგება
- ნივთის ისტორია: მუზეუმში შევარჩიოთ ერთი ნანახი ნივთი და მის შესახებ კითხვა მოვიფიქროთ. პასუხი წარწერას ან განმარტებას დავუკავშიროთ.
- ასოს ფორმა: წინასწარ მომზადებულ გამოსახულებაზე შევადაროთ ასომთავრული და ჩვენთვის ნაცნობი ასოები. ქვის ზედაპირზე არ ვწერთ და წარწერას არ ვეხებით.
- ორი შენობის შედარება: სიონისა და წუღრუღაშენის ფორმა სიტყვებით აღვწეროთ; ჩანაწერი მხოლოდ გაჩერებისას გავაკეთოთ.
III–IV კლასებისთვის მთავარი იქნება მარტივი აღწერა და კითხვები, V–VI კლასებისთვის — დაკვირვების, წყაროსა და დასკვნის დაკავშირება. აქტივობების წარმართვა, დრო და ენა შეთავაზებისას თანხმდება; ისინი მუზეუმის ცალკე სახელოსნოს ან ავტომატურად ჩართულ ფასიან მომსახურებას არ ნიშნავს.
მთავარ ფოტოზე ბოლნისის სიონის ასომთავრული წარწერის დეტალია, 2006 წლის ფოტოდან. ის დამწერლობის თემას გვიჩვენებს და დღევანდელი ვიზიტის პირობების დადასტურებას არ წარმოადგენს.
წუღრუღაშენის ლოკაციის ბარათის ფოტო: Daniel-tbs, წყარო, CC BY-SA 3.0. ვებვერსიაში შემცირებულია ზომა და გამოყენებულია შეკუმშვა.
ვისთვისაა რეკომენდებული
რეკომენდებულია III–VI კლასებისთვის
ხანგრძლივობა და დღის განაწილება
ტური ერთდღიანია. თბილისიდან გასვლიდან დაბრუნებამდე დაახლოებით 7–9 საათი სამუშაო დაგეგმვის ჩარჩოა და არა დადასტურებული განრიგი. მასში უნდა მოთავსდეს მგზავრობა, სამი მონახულება, კვებისა და დასვენების შესვენებები და ჯგუფის გადაადგილებისთვის დროის მარაგი. ზუსტი საათები გამგზავრების ადგილის, ჯგუფის ტემპისა და ობიექტებზე მიღების შეთანხმების შემდეგ განისაზღვრება.
- შეკრება და გზა: მონაწილეთა აღრიცხვა, დღის გეგმის გაცნობა და ბოლნისისკენ გამგზავრება;
- მუზეუმის ბლოკი: შერჩეული თემების გაცნობა და მოკლე შეკითხვები; დიდი ჯგუფის დაყოფა წინასწარ ზუსტდება;
- სიონი და წუღრუღაშენი: ადგილებს შორის გადასვლა, ქვის დეტალებსა და არქიტექტურაზე დაკვირვება;
- შესვენება და შეჯამება: შეთანხმებულ ადგილზე კვება/დასვენება და დღის ჩანაწერების გაზიარება;
- დაბრუნება: მონაწილეთა ხელახალი აღრიცხვა და თბილისისკენ გამგზავრება.
მუზეუმის მოქმედი განრიგი და ჯგუფის მიღება თარიღის არჩევამდე მოწმდება. თუ მიღების დრო, გზის მდგომარეობა ან მონაწილეთა საჭიროებები სამივე გაჩერების მშვიდად მონახულების საშუალებას არ იძლევა, პროგრამა ან თარიღი დადასტურებამდე შეიცვლება. ყველა გაჩერების სწრაფად გავლა შეთანხმებულ პროგრამას ვერ ჩაანაცვლებს.
ვისთვის და რა პირობებით ვგეგმავთ
რეკომენდებული კლასებია III–IV და V–VI. მოთხოვნაში მიუთითეთ მოსწავლეების კლასი, მათი რაოდენობა, თანმხლები მასწავლებლები და მშობლები, სასურველი თარიღი, გამგზავრების ადგილი და სასწავლო მიზანი. შერეული ასაკის ჯგუფისთვის აქტივობების სირთულე ცალკე განიხილება.
მუზეუმის სივრცეებსა და ტაძრებთან ერთნაირი გადაადგილების პირობები არ არის. საფეხურები, უსწორმასწორო ზედაპირი და წუღრუღაშენთან ბოლო მისასვლელი მონაკვეთი გასათვალისწინებელია. მხარდაჭერის საჭიროება წინასწარ განიხილეთ კოორდინატორთან; ყველასთვის უსაფეხურო მარშრუტს არ ვპირდებით.
რა შედის შეთავაზებაში
პროგრამის საფუძველია სამი გაჩერების, სასწავლო თემებისა და ჯგუფის დღის კოორდინაცია. საბოლოო ღირებულება კონკრეტული ჯგუფისა და შეთანხმებული მომსახურებების მიხედვით ითვლება. ფასში ჩართულად ითვლება მხოლოდ წერილობით შეთავაზებაში ჩამოთვლილი მომსახურება.
ცალ-ცალკე ვაზუსტებთ ტრანსპორტს, ექსკურსიამძღოლს ან აქტივობების წამყვანს, მუზეუმის ბილეთებსა და ადგილობრივ გიდს, კვებას, დაზღვევასა და სხვა მოთხოვნილ მომსახურებას. ფოტო/ვიდეოგადაღება, სპეციალური სახელოსნო, დამატებითი გაჩერება და პირადი ხარჯები ავტომატურად არ შედის. ამ გვერდზე ფიქსირებული ფასი, ფასდაკლება ან თავისუფალი თარიღი გამოცხადებული არ არის.
გადახდის, ცვლილებისა და გაუქმების პირობები საბოლოო დადასტურებამდე თანხმდება. მოთხოვნის გაგზავნა მომსახურების შეძენას ან ჯავშნის დადასტურებას არ ნიშნავს.
სეზონი, გზა და მომზადება
თარიღს ვარჩევთ მუზეუმის მუშაობისა და ღია მონაკვეთების პირობების გათვალისწინებით. წვიმამ, სიცხემ, ყინულმა ან დღის მოკლე ნათელმა პერიოდმა შეიძლება შეცვალოს დროის განაწილება. ცუდ ამინდში მუზეუმის არსებობა მთელი გარე პროგრამის ავტომატურ ჩანაცვლებას არ ნიშნავს.
ტრანსპორტის ტიპი, მძღოლისთვის მისასვლელი, პარკირება და ფეხით გასავლელი ბოლო მონაკვეთები გამგზავრებამდე ზუსტდება. იქონიეთ მოსახერხებელი დახურული ფეხსაცმელი, ამინდის შესაბამისი სამოსი, წყალი და პატარა რვეული. კვების, სასმლის შენახვისა და საპირფარეშოთი სარგებლობის გეგმა წინასწარ შეათანხმეთ; ექსპოზიციაში საკვები და სასმელი ობიექტის წესებს ექვემდებარება.
ჯგუფის წესები და მემკვიდრეობის დაცვა
- გადაადგილება ხდება ჯგუფთან ერთად, ნებადართულ მონაკვეთზე. საფეხურებზე, კედლებზე ან შემაღლებულ კიდეებზე თამაში და აძრომა პროგრამის ნაწილი არ არის.
- მასწავლებლებსა და თანმხლებ უფროსებს შორის წინასწარ ნაწილდება ზედამხედველობა; მონაწილეები აღირიცხებიან ყოველი გადასვლისას.
- დავალებები სრულდება გაჩერებისას. ექსპონატებს, წარწერებსა და ჩუქურთმებს არ ვეხებით და მათ ასლებს ზედაპირთან შეხებით არ ვიღებთ.
- ტაძრებში ვითვალისწინებთ მოქმედ რელიგიურ წესებს, ჩაცმულობის მოთხოვნებსა და მსახურების დროს. ხმამაღალი ჯგუფური აქტივობა ინტერიერში წინასწარი შეთანხმების გარეშე არ ტარდება.
- ფოტოგადაღება, ჩანახატი და ჩანაწერების გაკეთება ობიექტის მოქმედი წესებით განისაზღვრება. ადამიანების გამოსახულების გამოყენება შესაბამის თანხმობას საჭიროებს.
როგორ მოვითხოვოთ პროგრამა
- 01გამოგზავნეთ ჯგუფის მოთხოვნა
- 02შევათანხმოთ დღე და მომსახურებები
- 03დაადასტურეთ საბოლოო შეთავაზება
გამოიყენეთ ამ გვერდის „ექსკურსიის მოთხოვნა“. კოორდინატორი თქვენთან ერთად დააზუსტებს მუზეუმის მიღებას, ტაძრების მონახულების პირობებს, განრიგს, ტრანსპორტსა და ღირებულებას. მოთხოვნის გაგზავნა ჯავშნის დადასტურება არ არის.
ნივთი, ასო, შენობა — დაკვირვების ფურცელი
ეს მასწავლებლისთვის შეთავაზებული სამუშაოა. გამოყენება და დრო პროგრამის წამყვანთან შეათანხმეთ; მუზეუმის ოფიციალურ სახელოსნოს არ წარმოადგენს.
ვიზიტამდე
კლასში ჩამოწერეთ სამი კითხვა: რას გვიყვება ნივთი? რისთვის გვჭირდება წარწერა? როგორ ვარჩევთ შენობის ფორმებს? მოამზადეთ ასომთავრული ასოების რამდენიმე გამოსახულება სანდო წყაროდან. ყველა ძველი ასოს დამოუკიდებლად წაკითხვა დავალების პირობა არ არის.
მუზეუმში
- შეარჩიეთ ერთი ნანახი ნივთი, რომლის შესახებ წარწერა ან განმარტება ხელმისაწვდომია.
- ჩაინიშნეთ მისი დასახელება და ერთი დადასტურებული ცნობა.
- ცალკე დაწერეთ ერთი კითხვა, რომელსაც დამატებითი წყარო სჭირდება.
სიონსა და წუღრუღაშენში
შეადარეთ შენობების ფორმა: სად არის გუმბათი, როგორაა განლაგებული სარკმლები, რომელი ქვის დეტალი იქცევს ყურადღებას? თითოეულ ადგილზე ორი ხილული ნიშანი სიტყვებით აღწერეთ. საუკუნე მხოლოდ გარეგნობის მიხედვით არ გამოიცნოთ — დათარიღება განმარტებას ან წყაროს დაუკავშირეთ.
კლასში გაგრძელება
შეავსეთ სამი სვეტი: „დავინახე“, „წყაროდან გავიგე“, „მინდა გავარკვიო“. III–IV კლასებმა შეიძლება მოკლე წინადადებები გამოიყენონ; V–VI კლასებმა მიუთითონ, რომელ ცნობას ეყრდნობა მათი შედარება. საბოლოოდ თითოეულმა ჯგუფმა ერთი ახალი შეკითხვა გააზიაროს.
ჩანაწერები გააკეთეთ მხოლოდ შეთანხმებულ გაჩერების ადგილას და ობიექტის წესებით. არ მოითხოვოთ ექსპონატების კოპირება, წარწერასთან შეხება, კედელზე ასვლა ან ბავშვების ფოტოგადაღება.
დაგეგმე ექსკურსია
მოგვწერეთ ექსკურსიის თარიღისა და თქვენი ჯგუფის პირობების შესათანხმებლად.