სიონის ტაძარი

ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის სიონი ძველ თბილისში, კალას უბანში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს. ეს მოქმედი ტაძარია და ქართული ხუროთმოძღვრებისა და საეკლესიო ისტორიის მნიშვნელოვანი ძეგლი.

სიონის იერს სხვადასხვა დროის ნაგებობა და აღდგენა ქმნის. ფასადის ქვა, გუმბათის სარკმლები, წარწერები, მხატვრობა და ორი სამრეკლო ადგილის ისტორიას სხვადასხვა მხრიდან გვაცნობს.

ადრეული ტაძრის აშენებას ვახტანგ გორგასალს გადმოცემა უკავშირებს; მისი სამშენებლო ისტორია VI–VII საუკუნეების ცნობებითაც განიხილება. ეს ადრეული ამბავი დღევანდელი შენობის ყველა ნაწილის ასაკს არ განსაზღვრავს.

სიონი მრავალჯერ დაზიანდა და აღდგა. ვახტანგ VI-ის დროინდელ განახლებას 1710 წლის წარწერა გვახსენებს; მოგვიანებით XIX საუკუნის საფასადო მოპირკეთება და მხატვრობა დაემატა.

ტაძარი თბილისის საეკლესიო ცხოვრების მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო და სიწმინდეებსა და საძვალეს ინახავს. აქ დაცული წმინდა ნინოს ჯვრის მნიშვნელობა ქართული ეკლესიის სარწმუნოებრივ ტრადიციას უკავშირდება.

ტაძარს გარედან მშვიდად შემოუარე: შეადარე მთავარი შესასვლელის მოჩუქურთმებული თაღი, ჩრდილოეთის წარწერა და გუმბათის ყელის სარკმლები. წარწერის ირგვლივ მზის სიმბოლო და მითოლოგიური ფასკუნჯების რელიეფებია.

შიგნით მხატვრობის სხვადასხვა მონაკვეთს დააკვირდი. გაგარინის XIX საუკუნის ნამუშევრებს დასავლეთ ნაწილში XX საუკუნის ცუცქირიძის მოხატულობა ავსებს. დათვალიერება მსახურებასა და მლოცველთა სიმშვიდეს მოარგე.