ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი

ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი ცენტრალურ საქართველოში, მცირე კავკასიონის მთებში მდებარეობს. მისი მრავალფეროვნება ტყის სხვადასხვა სარტყელს, ხეობებსა და მაღალმთის მდელოებს აერთიანებს.

ეროვნული პარკის ტურისტული ქსელი განსხვავდება ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალისგან. მარკირებული მარშრუტები ეროვნულ პარკში დაგეგმილ ვიზიტს ემსახურება; ნაკრძალის ტერიტორია და მისვლის რეჟიმი ცალკეა.

ეროვნული პარკი 1995 წელს შეიქმნა და ოფიციალურად 2001 წელს გაიხსნა. მისი ისტორია ბუნების დაცვის უფრო ძველ გამოცდილებასაც უკავშირდება.

ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალი 1935 წელს დაარსდა. ამ ორი დაცული ტერიტორიის კატეგორიის განსხვავება მნიშვნელოვანია: ეროვნული პარკის ტურისტული ბილიკების არსებობა ნაკრძალში თავისუფალ შესვლას არ ნიშნავს.

ქვედა ტყეებში წაბლი, წიფელი და სხვა ფოთლოვანი სახეობებია გავრცელებული; მაღლა მნიშვნელოვან ადგილს ნაძვი და სოჭი იკავებს. სუბალპურ ზონაში ბუჩქნარები და მდელოები გვხვდება.

პარკი კეთილშობილი ირმის, მურა დათვის, ფოცხვერისა და სხვა გარეული ცხოველების ჰაბიტატია. მათი ნახვა გარანტირებული არ არის — ხმაურის გარეშე მოძრაობა და დაშორების დაცვა გარემოს პატივისცემის ნაწილია.

ლიკანის ხეობის მარშრუტი ერთდღიანი გასვლის ვარიანტია; რომანოვის ბილიკი ლიკანისა და მარელისის მიმართულებებს აკავშირებს. პანორამების ბილიკი აწყურიდან წრიულ მარშრუტს ქმნის.

აბასთუმნიდან ზეკარის მიმართულება სხვა შესასვლელსა და ლანდშაფტს უკავშირდება. მარშრუტის არჩევისას შეადარე მანძილი, სიმაღლის ცვლილება და თავშესაფრის საჭიროება, შემდეგ მიმდინარე პირობები ვიზიტორთა ცენტრთან დაადასტურე.