სამნავიანი ბაზილიკა
ოთხი წყვილი მსხვილი სვეტი სივრცეს სამ ნავად ჰყოფს; თაღებსა და საკურთხევლის აფსიდს ნალისებრი მოხაზულობა აქვს.
კახეთი · ეკლესია
ოთხი წყვილი მსხვილი სვეტი სივრცეს სამ ნავად ჰყოფს; თაღებსა და საკურთხევლის აფსიდს ნალისებრი მოხაზულობა აქვს.
აღმოსავლეთ ფასადზე დიდი ჯვარია; შესასვლელებსა და სარკმლებთან ქვის რელიეფებსა და ლილვოვან ჩარჩოებს დააკვირდი.
ინტერიერში XVI საუკუნის ფრესკების ფრაგმენტებია. მათზე შეხების გარეშე დაკვირვება ძველი მხატვრობის შენარჩუნებას უწყობს ხელს.
გალავანი, საცხოვრებელი კოშკი და საეპისკოპოსო სასახლის ნაშთები ადგილის წარსულ დანიშნულებას გვახსენებს.
ხაშმის სამება, ანუ კაწარეთის სამება, კახეთში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხაშმის მიმდებარედ მდებარეობს. დიდი სამნავიანი ბაზილიკა ადრეული ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ფორმებსა და მოგვიანო ცვლილებებს აერთიანებს.
აქ ძეგლის გაცნობას დეტალებზე დაკვირვება ამდიდრებს: ქვის წყობა, ნალისებრი თაღები, ფასადის ჯვრები და კედლის მხატვრობის ფრაგმენტები სხვადასხვა ისტორიულ ფენას გვაჩვენებს. გალავნის შიგნით ტაძრის გარდა საეპისკოპოსო სასახლისა და სხვა ნაგებობების ნაშთებიცაა.
ხაშმის ძველი სახელწოდება კაწარეთი იყო. სამება ადრეული შუა საუკუნეების დიდი ბაზილიკების ჯგუფს მიეკუთვნება; მისი ადრეული ფენა V–VI საუკუნეების მიჯნით თარიღდება. კაწარელი ეპისკოპოსის მოხსენიება 506 წლის დვინის კრების ცნობებში საეპისკოპოსო ცენტრის ადრეულ ისტორიას უკავშირდება.
ტაძრის აგებას ვახტანგ გორგასალს უკავშირებს ადგილობრივი გადმოცემა. ეს ამბავი ისტორიული მეხსიერების ნაწილია და მშენებლის პირდაპირ დადასტურებად არ უნდა მივიჩნიოთ. შენობა მრავალჯერ გადააკეთეს; დღევანდელ სახეში ძველი ფორმებიცაა შემორჩენილი და გვიანდელი აღდგენის კვალიც.
მისვლა: რუკის ბმული კაწარეთის სამების სახელით ძიებას ხსნის. ტაძარი სოფლის ცენტრში არ მდებარეობს; გამგზავრებამდე გადაამოწმე მისასვლელი გზის მდგომარეობა და ტრანსპორტის შესაძლებლობა.
მონახულება: ტაძარში შესვლის შესაძლებლობა და მიმდინარე პირობები წინასწარ გაარკვიე. მოიქეცი მშვიდად, პატივი ეცი ღვთისმსახურებას და ფოტოგადაღებამდე ნებართვა იკითხე.
ძეგლზე ზრუნვა: არ შეეხო ფრესკებს, არ ახვიდე ძველ კედლებზე და ნაშთებს შორის ფრთხილად გადაადგილდი.
შეარჩიე შენთვის საინტერესო ტური. მარშრუტები, პროგრამები და მონაწილეობის პირობები თითოეული ტურის გვერდზეა მოცემული.

ერთდღიანი სასკოლო ექსკურსია ხაშმსა და პატარძეულში — ორი მწერლის სახლ-მუზეუმი, სამების ეკლესია და ქართული ლიტერატურის ცოცხალი გარემო.
ნახე ტურის პროგრამა →მოგვწერე სასურველი თარიღი, მონაწილეთა რაოდენობა და ჯგუფის საჭიროებები — ერთად შევათანხმოთ შესაფერისი პროგრამა.